نقد شبهات پيرامون قرآن كريم - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣٠٠ - آيا در قرآن اختلاف و تناقضى وجود دارد

و انديشه نشست و با خود گفت كه از نظر لغت و اعتبار، چنين احتمالى رواست.

سپس به شاگرد گفت: تو را قَسَم مى‌دهم كه بگويى چه كسى اين مطلب را به تو گفته و از كجا آورده‌اى؟

شاگرد گفت: چيزى جز خاطره ذهنى نيست كه بر ذهنم خطور كرد و بر تو عرضه كردم!

استاد گفت: هرگز چنين نيست كه مانند تو، چنين انديشه‌اى كنى و زود است كه تو به چنين منزلتى برسى! راستش را بگو، از كجا آورده‌اى؟

شاگرد گفت: امام ابو محمد، حسن بن على عسكرى عليه السلام چنين دستورى داد!

استاد گفت: اكنون درست آمدى و به خوبى، رسالت خود را انجام دادى، و افزود:

آرى چنين مطلب نابى، شايسته چنين بيت رفيعى است. آنگاه آتشى خواست و تمامى آنچه را كه تا آن روز گردآورى كرده بود، بسوخت.[١]

ابن قتيبه (٢١٣- ٢٧٢) گفتار گسترده‌اى درباره ردّ شبهات در قرآن دارد كه در كتاب معروف خود «تأويل مشكل القرآن» بدان پرداخته است.

سيّد رضى (٣٥٩- ٤٠٦) بحث شيوايى در اين باره دارد كه در كتاب «حقائق التأويل في متشابه التنزيل» آورده است.

همچنين قاضى عبدالجبار (٤١٥) در كتاب «تنزيه القرآن عن المطاعن» به تفصيل سخن گفته است.

قطب الدين راوندى (٥٧٣) در كتاب «الخرائج و الجرائح» فصلى را بدين موضوع تخصيص داده و در ردّ شبهات به خوبى سخن گفته است.

ابن شهر آشوب مازندرانى (٥٨٨) كتاب ارزشمندى در متشابهات قرآن نوشته است.

محمد بن ابى بكر رازى (م ٦٦٦) رساله‌اى دارد كه در آن، به بيش از ١٢٠٠ پرسش درباره شبهات قرآنى پاسخ داده است.

جلال الدين سيوطى (م ٩١١) در كتاب ارجمند «الاتقان» (بخش ٤٨) بحث گسترده‌اى درباره آيات مشكله و موهم تناقض، ايراد كرده است.

[١] . مناقب ابن شهر آشوب، ٤/ ٤٢٤؛ بحارالأنوار، ٥٠/ ٣١١.