المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٨٥ - حكم صفت با موصوف

الاسم: مبتداء.

اكّدا: فعل، ماضى، مجهول، مفرد، مذكّر، غائب از باب تفعيل و الفش الحاقى است.

مع: اسم، مضاف، ظرف، متعلّق باستقرّ، حال.

ضمير: مضاف اليه، موصوف.

طابق: فعل، مفرد، مذكّر، غائب، ماضى، از باب مفاعله، صفت براى « ضمير ».

المؤكّدا: مفعول براى « طابق ».

ترجمه‌

بواسطه « نفس » يا « عين » اسم تأكيد مى‌شود، در حالى كه هركدام از نفس و عين با ضميرى بوده كه با مؤكّد مطابقت دارند.

متن: «٥٢١»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

اجمعهما: فعل و فاعل و مفعول، فعل امر، حاضر، مفرد، مذكّر.

بافعل: جارّ و مجرور، متعلّق به « اجمعهما ».

ان: حرف شرط.

تبعا: فعل ماضى، تثنيه، مذكّر، غائب، فعل شرط، محلّا مجزوم است و جواب شرط بقرينه « اجمعهما » محذوف است.

ما: موصوله، مفعول.

ليس: از افعال ناقصه و ضمير در آن اسمش مى‌باشد، صله و عائد براى « ما ».

واحدا: خبر براى « ليس ».

تكن: فعل مضارع مجزوم در جواب امر يعنى « اجمعهما » ضمير مستتر در آن اسمش مى‌باشد.

متّبعا: به صيغه اسم فاعل، خبر براى « تكن ».

ترجمه‌

نفس و عين اگر تابع باشند براى غير مفرد آنها را بروزن « افعل » جمع ببند تا از