المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٦٠ - مبحث ابنيه مصادر

مخالفا: به صيغه اسم فاعل، حال است از ضمير فاعلى در « اتى ».

لام: حرف جارّ.

ما: موصوله، مجرور به لام، متعلّق به « مخالفا ».

مضى: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، صله و عائد براى « ما ».

فاء: رابط شبه جواب.

بابه: مضاف و مضاف اليه، مبتداء دوّم.

النقل: خبر است براى « بابه » و جمله اسميّه خبر است براى مبتداء اوّل يعنى « ما اتى».

كسخط: جارّ و مجرور، متعلّق به « استقرّ » خبر است براى مبتداء محذوف و تقدير: هو كسخط مى‌باشد.

واو: عاطفه.

رضا: معطوف است به « سخط ».

ترجمه‌

و آنچه برخلاف اوزان گذشته آمده از باب نقل بوده و از اهل لسان اينطور شنيده شده است همچون: سخط و رضا.

متن: «٤٤٨»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

غير: اسم، مضاف، مبتداء.

ذى: مضاف اليه، مضاف.

ثلاثة: مضاف اليه.

مقيس: اسم مفعول، خبر.

مصدره: مضاف و مضاف اليه، نائب فاعل براى « مقيس ».

كقدّس: جارّ و مجرور، متعلّق باستقرّ، خبر براى مبتداء محذوف و تقدير هو كقدّس التقديس.

ترجمه‌

و غير ثلاثى مجرّد مصدرش قياسى است همچون: قدّس، تقديس.