المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٥٩ - مبحث ابنيه مصادر

و مانند: رحل، يرحل، رحيلا (كوچ كردن).

و وزن پنجم يعنى فعاله (بكسر فاء) مصدر است براى هرفعلى كه يا برحرفه و يا برولايت يعنى تصرّف در امور دلالت كند مانند:

خاط، يخيط، خياطة (دوختن).

و مثل: سفر بينهم سفارة يعنى بين ايشان را اصلاح كرد.

متن: «٤٤٦»

تجزيه و تركيب‌

فعولة: مبتداء.

فعالة: معطوف به فعولة بحذف عاطف.

لفعلا: جارّ و مجرور، متعلّق باستقرّ، خبر.

كاف: حرف جرّ و مجرورش كه « قولك » باشد محذوف است.

سهل: فعل ماضى.

الامر: فاعل آن مى‌باشد و جمله مقول قول محذوف مى‌باشد.

واو: عاطفه.

زيد: مبتداء.

جزلا: فعل ماضى مفرد، مذكّر، غائب و الفش اطلاقى است، خبر و جمله اسميّه معطوف است به جمله فعليّه سابق.

ترجمه‌

وزن « فعوله » و « فعاله » مصدر هستند براى « فعل » مانند سهل الامر و نظير: زيد جزل.

متن: «٤٤٧»

تجزيه و تركيب‌

واو: به معناى استيناف.

ما: موصوله، مبتداء اوّل.

اتى: فعل ماضى، صله و عائد براى « ما ».