اوّلاً: كسى كه براى خدا و براى حفظ اهداف معنوى و الهى، ترك وطن مى كند، هر نقشه و توطئه اى كه از جانب دشمنان توحيد و دين بر ضدّ او به كار رود، با عنايات الهى خنثى مى گردد، چنان كه مى فرمايد:

(...وَيَمْكُرُونَ وَيَمْكُرُ اللّهُ وَ اللّهُ خَيْرُ الماكِرين) توطئه و حيله آنان براى نابود كردن شخص مهاجر به كار مى رود، ولى در برابر آن، الطاف الهى تمام نقشه هاى آنان را خنثى مى سازد. اگر قرآن نابود كردن نقشه هاى باطل آنان را «مكر» مى نامد، به خاطر مقابله با آنان است چون كار كافران مكر و حيله است، خدا تدبير خود را مكر خوانده است، در حاليكه حقيقت آن، مكر نيست بلكه نابود كردن نقشه هاى شيطانى آنان است و به اين نوع سخن گفتن كه در اصطلاح اهل بلاغت «مشاكله» مى گويند در همه زبان ها رواج دارد.

آيه دوم مى رساند كه خدا نه تنها نقشه دشمنان مهاجران را نابود مى سازد، بلكه مهاجر را در پوشش لطف خود (با بخشيدن آرامش قلبى و يارى وى با جنود غيبى) قرار مى دهد و به اين نوع لطف و مرحمت در آيه دوم با جمله (...فَأَنْزَلَ اللّه سَكِينتَهُ عَلَيْهِ وَأَيَّدَهُ بِجُنُود لَمْ تَرَوها...)اشاره شده است.

سرانجام آيه سوم يادآور مى شود كه قدرت هاى شيطانى هر چه هم قوى و نيرومند باشند در برابر مناديان حق و عدالت و سفيران الهى، از پاى در مى آيند، و در زباله دانى تاريخ ريخته مى شوند چنان كه قدرت هاى بوجهلى و بوسفيانى مكه كه سهل است، بلكه گروههاى بسيار نيرومندتر از آنها، هلاك و نابود شدند و كسى به كمك آنها نشتافت و خداوند با اشاره به اين معنى