منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤١٣
دست گرفت و حزب اموى را به صورت يك حزب زيرزمينى هدايت مى كرد عمار در اين جنگ به سپاه معاويه حمله كرد و رجزى خواند كه نخستين بيت آن اين است:
نحن ضربناكم على تنزيلـه *** فاليوم نضربكم على تأويله[١]
در گذشته با شما بر اساس تنزيل قرآن نبرد مى كرديم و امروز با شما بر اساس تأويل آن نبرد مى نماييم.
در اين شعر «تأويل» در مقابل «تنزيل» قرار گرفته است و تطبيق آيه (جاهد الكفّار) بر حزب اموى كه در زمان پيامبر آشكارا كافر بودند، تنزيل قرآن و تطبيق آن بر آن حزب در زمان على عليه السَّلام كه در باطن كافر بودند و تظاهر به اسلام مى كردند«تأويل» قرآن معرفى شده است.
اين بيان مى رساند كه تأويل در مقابل تنزيل جز تطبيق آيه بر مصاديق مخفى ويا مصاديقى كه پس از نزول آيه تحقق مى پذيرند چيز ديگرى نيست.
پيامبر گرامى صلَّى اللّه عليه و آله و سلَّم به خود اميرمؤمنان خطاب مى كند و مى فرمايد:
«فتقاتل على تأويل القرآن كما قاتلت على تنزيله ثمّ تقتل شهيداً تخضب لحيتك من دم رأسك».[٢]
«تو بر تأويل قرآن (با كافران: ناكثين، قاسطين، مارقين) نبرد مى كنى، همچنان كه در كنار من بر تنزيل آن نبرد كردى، آنگاه محاسن تو با خون سرت خضاب مى گردد».
ملاحظه اين روايات اين مطلب را به ثبوت مى رساند كه «تأويل» در برابر
[١] الاستيعاب:١/٤٧٢(حاشيه «الاصابة)».
[٢] بحارالأنوار:٤٠/١ نقل از كتاب سليم بن قيس ومناقب ابن شهر آشوب:٣/٢١٨ و برخى سخن پيامبر را به نظم درآوردهو در اين مورد گفته است:
على، على التأويل لا شك قاتل *** كقتـلى على تنزيلـه كـل مجــرم