منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤٤٦
غالب اين آيات، مطلقاتى هستند كه قيود آنها در لسان نبى اكرم صلَّى اللّه عليه و آله و سلَّم و جانشينان معصوم اووارد شده ويا عموماتى مى باشند كه مخصص آنها بعداً در سنت نبى اكرم صلَّى اللّه عليه و آله و سلَّم بيان گرديده است و ناگفته پيدا است استدلال به اطلاق مطلق و يا عموم عام، بدون مراجعه به مقيدها و مخصص ها امكان پذير نيست.
براى اين كه مسأله به صورت روشن ترى بيان گردد در اين باره باز سخن مى گوييم:
الف. در قرآن مجيد موضوعاتى وارد شده است كه هيچ گونه توضيحاتى پيرامون آنها جز در احاديث اسلامى و سيره مسلمين ديده نمى شود، مثلاً قرآن «نماز»، «روزه»، «زكات»، «خمس» و «حج» را واجب كرده در صورتى كه پيرامون آنها توضيحاتى نداده است وما ناچاريم خصوصيات اين مجملات را احاديث اسلامى و سيره مسلمين فرا گيريم، و بدون مراجعهبه اين مراجع، هر نوع تفسير و توضيح درباره آنها به منزله آرزوى محال است، وروش تمام مسلمانان جهان از نخستين روزهاى اسلام تا به امروز، در تفسير اين نوع آيات، همان است كه بيان گرديد.
ب. در قرآن مجيد عمومات و مطلقاتى وارد شده ولى مخصصات و مقيدات آنها فقط در سنت پيامبر صلَّى اللّه عليه و آله و سلَّم و احاديث معصومين عليهم السَّلام موجود است.
اين نه تنها رسم قرآن است كه تبصره هاى قوانين را در كنار آنها يادآور نمى شود بلكه رسم قانون گذارى جهان نيز بر اين جارى است، يعنى به مرور زمان بر قوانين جارى كشور، تبصره ها و تخصيص هايى وارد مى سازند، تفاوتى كه در اين مورد، تخصيصها و تقييدهاى قرآن با تبصره هاى قوانين بشرى دارد اين است كه علت جدايى تبصره ها از اصل، در قوانين بشرى، همان