منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٨٤

عَلَيْها...) (روم/٣٠).

«رو به آيين راست خدا بياور، آيينى كه آفرينش انسان را روى آن قرار داده است».

٢. (وَنَفْس وَما سَوّاها * فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَتَقْواها) (شمس/٧ـ٨).

«سوگند به انسان و خدايى كه او را آفريده و خوبى، و بدى ها را به او الهام كرده است».

٣. (أَلَمْ نَجْعَلْ لَهُ عَيْنَيْنِ * وَلِساناً وَ شَفَتَينِ * وَهَدَيْناهُ النَّجْدَينِ) (بلد/٨ـ١٠).

«آيا ما به او دو چشم و يك زبان و دو لب نداديم و خير و شر را به او نشناسانديم».

٤. (إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبيلَ إِمَّا شاكِراً وَإِمَّا كَفُوراً) (انسان/٣).

«ما او را به راه راست هدايت كرديم او يا سپاسگزار و يا حق ناشناس است».

در اين آيات آشنايى انسان به خوبى ها و بدى ها و يا راهى كه او را به سعادت رهبرى مى كند، فطرى معرفى شده است، و قرآن اين مطلب را موقعى مطرح مى كند كه در آفرينش او سخن مى گويد.

بنابراين هدايت و راهيابى در انسان اصالت دارد و اين عوامل خارجى است كه گاهى امر فطرت را خنثى ساخته و مايه گمراهى او مى گردد و قرآن در آيه هاى گوناگون به عوامل مخرب فطرت ووجدان درونى، اشاره كرده است، و پيش از توضيح اين عوامل قبلاً به تقسيم عوامل گمراهى به دو نوع كه يكى هم مبدأ هدايت و هم مبدأ ضلالت است، و ديگرى پيوسته مبدأ گمراهى مى باشد، اشاره مى كنيم، ومبدأ ضلالت بودن