و اجسام بالاتر و برتر مى باشد و در عين حال هيچ يك از اين دو به مرز ديگرى تجاوز نمى كند، نه روح، به بدن تجرد مى بخشد و نه بدن روح را تنزل داده و آن را در رديف ماديات قرار مى دهد.[١]

اين نمونه مى تواند ما را به حقيقت «تفسير به رأى» و اين كه چگونه پيش داورى ها ، در تفسير اثر مى گذارد رهبرى كند.

١٠. آگاهى از بينش هاى فلسفى وعلمى

آگاهى از انديشه هاى فلسفى و علمى مايه شكوفايى ذهن و سبب برداشت هاى ارزنده اى از قرآن مى گردد، يعنى در حالى كه بايد از هر نوع تفسير به رأى پرهيز نمود، و قرآن را به خاطر تصحيح عقايد قبلى تفسير نكرد، در عين حال آگاهى از انديشه هاى فلاسفه بزرگ اسلام درباره توحيد و صفات وافعال خدا، و ديگر مسايل مربوط به مبدأ ومعاد، همچنين اطلاع از آنچه كه در جهان علم و دانش درباره طبيعت و ماده و انسان مى گذرد، سبب شكوفايى بينش انسان مى گردد، در نتيجه انسان بهتر مى تواند از قرآن بهره بگيرد.

امروز بشر، گام هاى بس بلندى پيرامون شناخت زمين، كيهان، حيوان و انسان برداشته و افق هاى بس تازه اى را در روان شناسى وجامعه شناسى كشف كرده است درست است كه نمى توان گفت: تمام آنچه را كه در اين مقوله گفته و ترسيم كرده است صحيح است، ولى آگاهى از چنين كشفيات علمى، سبب تقويت دماغ فلسفى وعلمى انسان مى گردد ومايه شكوفايى ذهن مفسر

[١] تفسير ابن عربى:٢/٢٨٠، اين يك نمونه از تفسير به رأى است و كتاب تفسير ابن عربى مانند كتاب فصوص الحكم او مملو از اين تفسير به رأى ها است كه عقلاً و شرعاً ممنوع مى باشد.