فكر، حكايت كند طبعاً چنين انديشه اى حق واستوار خواهد بود. با پايدارى واقعيت، خود فكر نيز ثابت و پا برجا خواهد بود، ولى هر نوع انديشه و طرحى كه به واقعيتى منهاى محيط انديشه، متكى نباشد بر اثر نداشتن يك تكيه گاه ثابت واستوار، خود به خود باطل و پوچ و غير پايدار خواهد بود.

اگر قواعد رياضى و اصول هندسى و بسيارى از علوم طبيعى، حق و پايدارند روى ملاكى است كه گفته شد زيرا همگى با واقعيت خارج از محيط انديشه وفق مى دهند، و داراى واقعيتى ثابت و پايدار مى باشند و بر اثر پايدارى آن، خود اصول نيز رنگ ابديت و قيافه جاودانگى به خود گرفته اند، ولى بر عكس آن سلسله نظرياتى كه بر يك مشت تخيلات و اوهام استوار باشند، با يك چشم زدن، پوچ و نابود مى شوند.

اين تنها انديشه هاى علمى و فلسفى نيست كه به دو جناح مختلف تقسيم مى شوند، بلكه دعوت هاى اجتماعى و مكتب هاى سياسى و اخلاقى نيز از اين تقسيم بركنار نيستند، هر نوع دعوت اصلاحى و قوانين اجتماعى و اخلاقى كه بر اساس فطرت انسانى و اصول عدل و انصاف، و رعايت حقوق بشرى، استوار باشد، طبعاً پايدار بوده، و قيافه ابدى به خود خواهد گرفت، و مبارزه با آن بسان شنا بر خلاف مسير آب مى باشد، و شخص مبارز پس از اندكى، خسته و ناتوان مى گردد هم چنان كه شناگر مزبور پس از مدتى خسته و ناتوان مى شود و ناچار مى گردد كه خود را در مسير طبيعى جريان آب قرار دهد، اين شخص نيز سرانجام مجبور مى شود كه دست از ستيز بردارد و از اصول فطرت انسانى و قوانين عدل و انصاف پيروى نمايد.

برخى از احزاب و گروه هاى سياسى كه داراى منويات ناسالم و غير صحيح هستند براى جلب افكار عمومى كوشش مى كنند كه اهداف و منويات خود را در قالب اصول انسانى و درخواست هاى فطرى جلوه دهند، و در اين راه از يك سلسله ماسك ها و نقاب ها استفاده مى كنند ولى پس ازمدتى ماسك كنار رفته، و پس از وضوح ماهيت، خود حزب با تمام منويات و اهداف خود، به دست فراموشى سپرده مى شود.

اين ويژگى به صورت روشن در مثلى كه قرآن بر اساس ترسيم حق و باطل مطرح كرده است نيز وارد شده و در اين بحث به شرح آن خواهيم پرداخت.