كردند راه ستمگران را پيش نمى گيرند بلكه پيوند خود را با خدا (اقاموا الصلاة) و پيوند خود را با مردم (آتوا الزكاة)محكم تر مى سازند و در اشاعه نيكى و محو بديها مى كوشند و از هيچ كس نمى ترسند.

اين آيات، نيمى از سيماى جهاد وانگيزه تشريع آن را در صدر اسلام براى ما روشن مى سازد، ومعلوم مى شود كه بسيارى از اشكالات و تاخت و تازهاى مسيحيان بر اين حكم حياتبخش اسلام، بسيار بى اساس و بى پايه است و يك چنين جهاد و كوشش براى باز پس گرفتن حقوق، وعقب راندن متجاوز در قاموس تمام مليت ها، مشروع و يك فريضه وجدانى و ملّى است.

جهاد ابتدايى

فقها«جهاد» را بر دو قسم تقسيم كرده اند: يكى را دفاعى، ديگرى را ابتدايى ناميده اند ولى اگر در انگيزه هاى جهاد دقت كنيم، خواهيم ديد كه تمام جهادهاى اسلامى حتى بخش ابتدايى و تعرضى آن نيز، دفاعى است و توضيح اين مطلب در گرو اين است كه مجموع انگيزه هاى جهاد ابتدايى به طور فشرده مطرح گردد.

١. نجات ستم ديدگان از تحت ظلم

ممكن است خود امت اسلامى، مورد تجاوز قرار نگيرد ولى گزارش رسدكه گروهى تحت ستم واقع شده اند و مظلومانه زير چكمه هاى ستمگران جان مى سپارند، و امت اسلامى نيز خود را قادر مى داند از اين گروه رفع ستم كند، به خصوص اين كه گروه ستم كش مسلمان باشند و در نقطه اى از جهان به صورت يك اقليّت بسر برند در اين صورت لازم است امت اسلامى به يارى