منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٥٢
٢. مبدأ و مقصد در اين مهاجرت چيست؟
شكى نيست كه مبدأ هجرت، خانه و زادگاه انسان است كه به صورت يك امر عادى جلوه مى كند، ولى عجيب اين جا است كه مقصود در اين سفر يك امر معنوى والهى است مثلاً شخصى كه در زمان پيامبر اكرم صلَّى اللّه عليه و آله و سلَّم خاك شرك را به قصد پيوستن به صفوف مسلمانان ترك گفت، به ظاهر، خاكى را به قصد فرود در خاك ديگر ترك مى نمود ولى از نظر معنى يك چنين شخصى هر چه به مدينه نزديك تر مى شد، قرب او به خدا و رسول او زيادتر مى گشت و نزول در مدينه، نزول در رحمت حق و لطف گسترده او بود از اين جهت در تمام آيات قرآن، مقصد هجرت، خدا و رسول او معرفى شده است كه قسمتى از آنها را ذيلاً مى آوريم:
ابراهيم مى گويد: (ذاهبٌ إِلى رَبّى) : «به سوى پروردگارم مى روم».
لوط مى گويد: (إِنِّى مُهاجِرٌ إِلى رَبّى) : «من به سوى پروردگارم مهاجرت مى كنم».
قرآن در موردى هدف را (الى اللّه) و در مورد ديگرى (فى اللّه ) و در مورد سوم (فى سبيل اللّه) و درمورد چهارم (فى سبيلى) معرفى مى كند و همگى مى رساند كه مقصد در اين سفر، يك امر معنوى است نه مادى و ما اين موارد را ذيلاً يادآور مى شويم:
١. (...وَمَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهاجِراً إِلَى اللّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ المَوتُ فَقَدْوَقَعَ أَجرُهُ عَلى اللّه...) (نساء/١٠٠).
«هر كس از خانه خود به سوى خدا هجرت كند و در اين راه مرگ او فرا رسد پاداش او بر خداست».
٢. (وَالّذِينَ هاجَرُوا فِى اللّهِ مِنْ بَعْدِ ما ظُلِمُوا لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِى الدُّنْيا