شكى نيست كه هر سه نفر با امام على عليه السَّلام درافتادند و به نبرد خونين تن در دادند و قطعاً يكى از طرفين بر خطا و ضلال بود و طرف ديگر بر حق و هدايت، مع الوصف، چگونه مى توان گفت كه همه صحابه عادل و دادگر بوده و تا روز مرگ گردى بر دامن آنان ننشست؟

يادآور مى شويم كه برخى، موضوع اجتهاد را پيش كشيده و مى گويند: هر دو طرف در كار خود مجتهد بودند، هر چند يكى بر حق و ديگرى بر باطل بوده است و اجتهاد گاهى انسان را به حق و گاهى به باطل مى كشاند.

اين پوزش گر از يك نكته غفلت ورزيده است و آن اين كه اجتهاد فردى پذيرفته است كه در كار خود به كتاب و سنت تكيه كند و كوشش نمايد تا وظيفه خود را از اين راه تشخيص دهد. ولى اجتهادى كه در مقابل كتاب و سنت [٣] و در برابر تصريحات پيامبر قرار گيرد، كاملاً بى ارزش خواهد بود و اجتهاد اين گروه و مانند آنها از قبيل اجتهاد در مقابل نص و در برابر تصريح پيامبر بوده

[١] اسد الغابة:٢/٣٤.
[٢] اسد الغابة:٣/١٣١ در شرح حال «عبد اللّه بن جحش».
[٣] نصوص قرآنى وحديثى درباره على عليه السَّلام بيش از آن است كه در اين جا يادآور شويم.