منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤٧١
«اعمال افرادى كه به خدا كفر ورزند بسان تشنه كامى است كه در بيابان هموار، «شورزار» را آب مى پندارد».
يك فرد بيابانى با آگاهى از زندگى چنين افراد، واقعيت اين مثل را بهتر درك مى كند و افرادى كه پيوسته در سرزمين هاى لب دريا و سرسبز زندگى مى نمايند، واقعيت اين مثل براى آنها در مرحله نخست چندان روشن نمى باشد.
١٤. شناخت آيات مكى از مدنى
آيات قرآن از نظر زمان نزول بر دو بخش تقسيم مى گردند،آياتى كه پيش از هجرت فرود آمده و آياتى كه پس از آن نازل شده اند، قسمت نخست را مكى و قسمت ديگر را مدنى مى نامند.[١]
آيات مكى براى خود لحنى دارد، وآيات مدنى براى خود لحنى ديگر، آيات مكى در ظرفى نازل گرديده اند كه مسلمانان به صورت يك حزب سرى زندگى مى كردند و توان مبارزه و مقابله را نداشتند، و شرايط زندگى آنان اجازه تشريع احكام از قبيل نماز، روزه، زكات، خمس و جهاد را نمى داد از اين جهت روى سخن در اين بخش از آيات، بيشتر با مشركان است و بيشتر، قرآن به طرح عقايد و معارف بلند، اكتفا مىورزد.
در حالى كه شرايط در مدينه به شكل ديگر بود و مسلمانان پس از مساعد بودن محيط به صورت يك قدرت عظيم درآمده و شرايط تشريع احكام كاملاً فراهم گشته بود از اين جهت آيات مربوط به احكام مانند نماز و روزه و
[١] اصطلاح رايج در تفسير آيات مكى و مدنى همان است كه نگارش يافت و در اين مورد اصطلاح ديگرى نيز هست كه بر اهل فن مخفى نيست.