٢. گروهى از منافقان و دوچهره هاى بيابان نشين و يا اهل مدينه كه پيامبرصلَّى اللّه عليه و آله و سلَّم آنان را نمى شناخت، ولى خود را در صفوف «صحابة الرسول» جا زده بودند چنان كه مى فرمايد:

(وَمِمَّنْ حَولَكُمْ مِنَ الأَعْرابِ مُنافِقُونَ وَمِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مَرَدُوا عَلى النِّفاقِ لا تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمهُمْ...) (توبه/١٠١).

«برخى از باديه نشينان در اطراف شما هستند، منافقند، برخى از اهل مدينه در نفاق فرو رفته اند تو آنها را نمى شناسى، ما مى شناسيم».

٣. برخى از صحابه پيامبر را گروهى تشكيل مى دادند كه از نظر روحى بيمار بودند. اين گروه، غير از گروه منافق و دو چهره ها بودند كه اصلاً به

[١] بيشتر آيات مربوط به منافقان در سوره برائت و منافقون وارد شده است و نخستين آيه سوره منافقون مربوط به اين گروه از منافقين مى باشد، و ما در جلد نهم از اين كتاب پيرامون «نفاق و منافقون در قرآن» از ديدگاه قرآن سخن گفته ايم.