در هر موردى كه قرآن، از عمل سخن گفته به طور صريح و يا كنايه ايمان به خدا را نيز مطرح كرده و يادآور شده است كه عمل صالح در صورتى پذيرفته مى شود كه درخت عمل از آب زلال ايمان به «اللّه» سيراب گردد، نه از آبهاى آلوده مانند «عجب» ، «ريا» و تظاهر، منت گذارى وجلب آراى مردم در موقع خاص و مانند اينها. تنها در دو آيه عمل صالح به طور مجرد از ايمان مطرح شده است آنجا كه فرموده:

(مَنْ عَمِلَ صالِحاً فَلِنَفْسهِ وَمَنْ أَساءَ فَعَلَيْها...)

(فصلت/٤٦ وجاثيه/١٥).

«هر كس عمل نيك انجام دهد به نفع خود و هر كس كار و عمل بد كند، به ضرر خود انجام داده است».

تجريد عمل صالح از «ايمان به خدا» در اين دو آيه نه براى اين است كه در پذيرش آن، «ايمان به خدا» شرط نيست، بلكه از آنجا كه اين دو آيه در صدد بيان تمام خصوصيات پذيرش نيست و هدف آن دو، اين است كه: نيكيها و بديهاى هر كس مربوط به خود او است و به پاى خود او نوشته مى شود، ديگر از ريشه هاى عمل صالح و مبادى آن و اين كه عمل صالح در چه شرايطى پذيرفته مى شود سخن به ميان نياورده است.

امّا چرا بايد «عمل صالح» از انگيزه ايمان به خدا، سرچشمه گيرد و بدون چنين انگيزه در پيشگاه خدا فاقد ارزش است. در اين مورد مى توان دو