«حساب هر عمل، وابسته به نيت آن است و هر انسانى به آنچه نيت كرده است مى رسد، آن كس كه براى خدا و پيامبر ترك وطن كند، هجرت او به سوى خدا و رسول او است (و او بايد پاداش بدهد) و آن كس كه هجرت او براى دنيايى باشد كه به آن مى رسد، و يا براى زنى باشد كه با آن ازدواج مى كند، نتيجه هجرت او همان است كه براى آن مهاجرت كرده است. و چيزى از خدا طلبكار نيست».

جوانمردان كهف

اين، نه تنها پيامبران آسمانى مانند ابراهيم و لوط و موسى بودند كه در مواقع خاص جلاى وطن كرده و زادگاه خود را براى نجات ايمان و تحقق سنن الهى ترك مى گفتند.

بلكه قرآن از افراد پاكدل و پاك باخته اى ياد مى كند كه براى حفظ دين از همه چيز از خانه و زندگى، از زن و فرزند، دست كشيدند، و به غارى پناهنده شدند و سرانجام با سرنوشت شگفت انگيزى روبرو گشتند، اين گروه در حالى كه از نظر سن و سال جوان نبودند، قرآن از آنها به نام «الفتية» ياد مى كند تو گويى از نظر ضمير بسان جوان، پاك و روشن، و از نظر طرز كار، جوانمرد بودند كه براى حفظ نهال توحيد در قلوب و انجام وظايف، رنج مهاجرت را تحمل كردند.[٢]

[١] صحيح بخارى:١/١٦.
[٢] در تفسير برهان:٢/٤٥٦ در اين مورد حديثى دارد كه مضمون آن اين است: امام باقر عليه السَّلام از شخصى پرسيد «فتى» كيست؟ طرف پاسخ داد كه «فتى» نزد ما همان جوان است، امام فرمود: نمى دانى كه اصحاب كهف همگى سالخورده بودند خداوند آنان را «فتية» خوانده است، جوان كسى است كه ايمان بياورد و پرهيزگار باشد.