است. و اجتهاد به اين معنى، از اختراعات جنايتكاران دوران خلفاى اموى و عباسى است كه از اين راه مى خواستند بر زشتكاريها و جنايات خود روپوشى به نام اجتهاد بگذارند جنايات معاويه ها و يزيدها و عبدالملك ها و حجاج ها را از اين راه توجيه نمايند.

ج. بررسى دلايل عدالت صحابه

بحث پيش ما را به اين نكته رهبرى نمود كه هرگز صحابى بودن آفريننده مصونيت از گناه و پيراستگى نيست، بلكه اين گروه بسان ديگر گروهها از طبقات مختلف تشكيل يافته و در ميان آنان فاسق، عادل، ظالم، پرهيزگار، آلوده و پيراسته، فراوان پيدا مى شدند و انديشه «عدالت صحابه» روپوشى است بر افعال و اعمال بسيارى از زشتكاران آنان كه مورد نفرت جامعه بودند در اين جا ممكن است كه برخى به عدالت و پاكى نخستين گروندگان به آيين اسلام و نيز پاكى كسانى كه به خوبى از آنان پيروى كرده اند، با آيات زير استدلال كنند، اينك آيات:

آيه نخست

(وَالسّابِقُونَ الأَوَّلُونَ مِنَ المُهاجِرينَ وَالأَنْصارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسان رَضِىَ اللّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنّات تَجْرِى تَحْتَها الأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها أَبَداً ذلِكَ الْفَوزُ العَظيمُ) (توبه/١٠٠).

«خداوند از آن گروه از مهاجر و انصار كه پيش از ديگران به اسلام گرويدند و از كسانى كه به نيكى از آنان پيروى نموده اند، خوشنود گرديده و آنان نيز از خداوند راضى شدند و براى آنان بهشتى جاويدان كه زير درختان آن، آب جارى مى شود