فرايض الهى است و علم منهاى ايمان و عمل، نتيجه بخش نيست ولى ادعاى اين كه «علم» در قرآن به معنى «ايمان» است بر خلاف آيات قرآنى است كه علم و ايمان را دو چيز متغاير دانسته و مى گويد:

(وقالَ الَّذِينَ أُوتُوا العِلْمَ وَالإِيمان...)(روم/٥٦).

«آنان كه به آنها دانش و ايمان داده شده است گفتند».

در اين آيه به حكم عطف «ايمان» بر «علم» هر يك، مغاير ديگرى معرفى شده است.

نه تنها اين آيه است كه علم و ايمان را مغاير يكديگر مى شمارد، بلكه در آيات ديگر نيز بر اين مطلب اشاره هايى هست مانند:

(أَفَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواه وَأَضَلَّهُ اللّهُ عَلى عِلْمِ...) (جاثيه /٢٣).

«آيا نمى بينى آن كس را كه هواى نفس خود را خداى خود اتخاذ كرده (و به جاى پرستش خدا، آن را مى پرستد) وخود را با داشتن علم وآگاهى (بر بى پايگى مسلك خود)گمراه كرده است».

در اين آيه، فرد ، «عالم»، «ضال»، «گمراه»، «فاسق» و گنهكار معرفى شده است با اين وضع چگونه مى توان گفت: كه عالم و علم در قرآن به معنى مؤمن و ايمان است.

حق اين است كه بايد گفت تعبير از گروه دوم به «راسخان در علم» مى رساند كه اين گروه به خاطر استوارى در دانش، از تأويل متشابه آگاه مى باشند.

ب. معنى متشابه، گواه بر آگاهى راسخان است

در بحث بيست و ششم، معنى «متشابه» را روشن كرديم، و معلوم شد كه مقصود از متشابه، آياتى است كه دلالت آنها بر مقاصد واقعى، ثابت و