منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٨٢
مقطعه اى است كه در آغاز برخى از سوره ها وارد شده كه مفاد واقعى آن، برگروهى ازعصر رسول خدا مانند «يهود» مشتبه گرديد و در اين مورد آيه مورد بحث نازل شد. و در اين مورد طبرى مى گويد:
ابوياسر فرزند اخطب عبور مى كرد و رسول گرامى صلَّى اللّه عليه و آله و سلَّم آغاز سوره بقره را تلاوت مى نمود در اين موقع نزد برادر دانشمند خود «حيى بن اخطب» آمد و گفت: شنيدم كه محمد چنين آيه اى تلاوت مى كرد: (الم * ذلِكَ الكتاب) «حيى » گفت: آيا تو شخصاً شنيدى؟ گفت آرى آنگاه «حيى» با گروهى نزد پيامبر آمد و گفت: آيا بر شما چنين آيه اى نازل شده است؟ پيامبر فرمود آرى.«حيى» گفت: لفظ (الم) در آيه بيانگر مدت نبوت شما است كه به حساب ابجد هفتاد و يك سال مى باشد، آنگاه رو به همفكران خود كرد و گفت: به آيين كسى وارد مى شويد كه مدت نبوت آن هفتاد و يك سال است سپس رو به پيامبر كرد و گفت: آيا غير از اين نيز با شما هست پيامبر فرمود: چرا، خدايم (المص) را فرستاده است آن مرد يهودى گفت بنابراين، مدت دوران رسالت تو صد و شصت و يك سال است، باز از پيامبر خواست كه بگويد آيا غير از اين دو نيز هست؟پيامبر گفت: چرا خدايم (الر)و (المر) را نيز نازل كرده است آن مرد يهودى محاسبه كرد و گفت بنابر اولى دوران رسالت شما دويست و سى و يك و بنابر دومى دوران رسالت شما دويست و هفتاد و يك مى باشد آنگاه رو به پيامبر كرد و گفت: حقيقت بر ما ملتبس و مشتبه شده و معلوم نيست كه آيامدت رسالت تو كم است يا زياد سپس به اين جمع اعداد پرداختند و ديدند كه حاصل جمع همه ٧٣٤ سال مى باشد دوباره گفتند كه حقيقت بر ما مشبته شده است، در اين موقع آيه مورد بحث نازل گرديد.[١]
[١] تفسير طبرى:١/٧٢ و خلاصه آن را در ج٣،ص ١٨١ نيز نقل كرده است.