اصولاً از نظر دلايل فلسفى، وجود معلول، جز يك وجود وابسته به علت و قائم به او چيزى نيست. و معلول، لطيف ترين و دقيق ترين وابستگى را به مقام علت دارا است، بنابراين، واقعيت «جهان امكانى» اعم از انسان و غيره، جز يك نوع تعلق و وابستگى به آفريدگار چيزى نيست.

بنابراين، اعتراف به وجود خداى يگانه و توجه به منبع كمال يك نوع اعتراف به واقعيتى است كه براهين فلسفى از آن پرده برداشته است، و الحاد و انكار خدا، و يا بى توجهى به آن، يك نوع پرده پوشى بر سيماى حقيقت به شمار مى رود.

اگر واقعاً معلول و مخلوق، جز تعلق ووابستگى مقامى و حقيقتى ندارد، آيا اعتراف به چنين تعلق، حقيقت گرايى است و يا انكار آن؟!... واگر انسان مخلوق ذات بالاتر و برتر است، توجه به چنين وابستگى كه عين واقعيت

[١] فهرست غرر الحكم، ص ٣٨١.