منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٩٨
مقصود واقعى از مقصود نما است، و اين مطلب را مى توان با تدبر در دو مطلب ياد شده در زير به دست آورد:
١. تأويل خصوص متشابه نه تأويل كل قرآن
در آيه مورد بحث تأويل خصوص آيات متشابه، مورد نظر است در حالى كه در سوره اعراف آيه ١٥٣ و يونس آيه هاى ٣٨ ـ٣٩ موضوع بحث، تأويل مجموع آيات است و مقصود از آن آياتى است كه مربوط به برزخ و قيامت و امثال آنها مى باشد، و همين تفاوت مى تواند مقصود از تأويل در آيات متشابه را، غير از مقصود از تأويل در اين دو سوره قرار دهد.
توضيح اين كه: آيه مورد بحث پس از تقسيم آيات قرآن به محكم ومتشابه چنين مى فرمايد:
(...وَأَمَّا الَّذِينَ فِى قُلُوبِهِمْ زَيغٌ فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَهَ مِنْهُ ابْتِغاءَ الْفِتْنَة وَابْتِغاءَ تَأْويلِهِ وَمَا يَعْلمُ تَأْويلُهُ إِلاَّ اللّه...).
«آنان كه در قلوبشان انحراف است به خاطر فتنه انگيزى و به خاطر تأويل آن، از خصوص آيات متشابه پيروى مى كنند در حالى كه تأويل آن را جز خدا كسى نمى داند».
در اين آيه به حكم ضميرهاى موجود در لفظ «تأويله» در دو مورد، تأويل خصوص متشابه مورد نظر است و ضمير در اين لفظ به «ما» موصول در لفظ (ما تشابه) برمى گرددو هرگز نمى توان گفت كه ضمير در اين دو لفظ به «كتاب»كه در آغاز آيه قرار دارد برمى گردد زيرا بازگشت ضمير به مرجع دور، خلاف فصاحت بوده و از متفاهم عرفى دور مى باشد.
در حالى كه ضمير در سوره هاى اعراف ويونس، به خود كتاب كه