منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٩٢
اين آيه براى مجموع حقايق غيبى كه قرآن از آنها خبر مى دهد، تأويل وواقعيتى قائل است واقعيت هاى مربوط به پاداش ها، يا كيفرها و ديگر واقعيت هايى كه در اين جهان از ديدگان ما پوشيده است و در آن جهان پس از افتادن حجاب و پرده براى ما آشكار مى گردد.
در اين آيه مقصود از تأويل، واقعيت هاى تكوينى از پاداش ها و كيفرها و ديگر امور غيبى است كه در آن سراى، مشاهده مى شوند و در حقيقت مشاهده درجات بهشتيان و جايگاه دوزخيان و منازل برزخ و اعراف وغيره، تأويل آياتى است كه قرآن در اين جهان از آنها حكايت مى كند.
درست است كه اين آيه براى مجموع قرآن، تأويل و م آل و سرانجامى قايل است كه در روز رستاخيز مجسم مى گردد ولى مقصود، تأويل آن رشته آياتى از امور غيبى است كه ظرف آنها روز قيامت است نه همه آيات قرآن مانند آيات مربوط به احكام و غزوات و قصص.
در سوره يونس در آيه هاى ٣٨ و٣٩ عين اين حقيقت وارد شده است چنان كه مى فرمايد:
(أَمْ يَقُولُونَ افْتَراهُ قُلْ فَاتُوا بِسُورَة مِثْلِهِ وَادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِاللّهِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقينَ * بَلْ كَذَّبُوا بِما لَمْ يُحيطُوا بِعِلْمِهِ وَلَمّا يَأْتِهِمْ تَأْويلُهُ كَذلِكَ كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَانْظُر كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الظَّالِمينَ).
«بلكه آنان مى گويند، كه پيامبر به دروغ قرآن را به خدا نسبت داده است بگو اگر راست مى گويند سوره اى مانند آنان بياوريد، و همه افراد جز خدا را براى كمك بطلبيد (تصور نشود كه آنان قرآن را از روى آگاهى انكار مى كنند) بلكه آنان چيزى را تكذيب كردند كه احاطه علمى به آن ندارند، وواقعيت آن براى آنان نيامده و