شكى نيست كه بيان امام مثلى است كه مى تواند مشكل معذب بودن كافران را در جهان برزخ به گونه اى روشن سازد، و هرگز لازم نيست كه هر مثلى با مورد آن از هر نظر مطابق و يكسان باشد.

از اين جهت نبايد تعجب كرد كه قرآن مى گويد: بخشى از اعمال انسان در سراى ديگر به صورت «نور» تمثل پيدا مى كند، و مسيرى را در محشر، روشن مى سازد. آنجا كه مى فرمايد:

(...يَوْمَ لا يُخْزِى اللّهُ النَّبىَّ وَالّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ نُورُهُمْ يَسْعى بَيْنَ أَيْديهِمْ وَبِأَيْمانِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنا أَتْمِمْ لَنا نُورنا وَاغْفِرْ لَنا إِنَّكَ عَلى كُلِّ شَىء قَديرٌ)(تحريم/٨).

«روزى كه خدا افراد با ايمان را خوار نمى سازد، در آن روز نور آنها در پيش رو و سمت راست ايشان مى رود، مى گويند پروردگارا نور ما را به كمال برسان».

در آيه ديگر مى فرمايد:

(يَوْمَ تَرَى الْمُؤْمِنينَ وَالْمُؤْمِنات يَسْعى نُورهُمْ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَبِأَيْمانِهِمْ بُشريكُمُ اليَومَ...) (حديد/١٢).

«روزى كه نور افراد با ايمان از مرد و زن را مى بينى كه پيش رو و سمت راست آنها حركت مى كند، مژده باد بر شما».

نورى كه قرآن در اين دو آيه از آن ياد مى كند و مى گويد: محشر را نورانى ساخته و افراد با ايمان در پرتو آن راه مى روند، تجلى باطن ايمان و يا اعمال

[١] الغدير:٨/٢١٩، ط نجف، نقل از «زين الفتى»مخطوط نگارش «عاصمى».