در پاسخ مادى ها كه جهان را ازلى وابدى مى دانند مى گويد:(خلق السموات والأرض) :«آسمان و زمين را آفريد». در پاسخ ثنويها كه نور و ظلمت را مدبر جهان مى انگارند مى فرمايد: (وجعل الظلمات والنور) : «تاريكى ها و روشنى را قرار داد». و در پاسخ مشركان كه بتان خود را خدايان مى انديشند مى فرمايد: (ثُمَّ الّذين كفروا بربّهم يعدلون) [١]: «آنان مخلوق خدا را شريك خدا مى پنداشتند». يعنى آفرينش آسمانها و زمين نشانه حدوث آنها، و خلقت نور و ظلمت، گواه بر نياز آنها بر تدبير است، وغير خدا را به جاى خدا قرار دادن، دليل بر كفر آنان نسبت به خدا مى باشد.

آثار طبيعى نور حسى

بحث در اين كه حقيقت «نور» حسى چيست؟ يك بحث فيزيكى است كه از قلمرو بحث ما بيرون است، آنچه شايسته توجه است اين است كه از آثار تكوينى نورحسى آگاه گرديم، تا آن را به گونه اى ديگر در مورد نور معنوى نيز كه قرآن بيشتر روى آن تكيه مى كند، جستجو كنيم. آثار طبيعى نور حسى به قرار زير است:

١. داراى سريع ترين حركات است به گونه اى كه در هر ثانيه مسافت سيصد هزار كيلومتر را طى مى كند.

٢. عامل پرورش جانداران وگياهان است، به گونه اى كه فقدان نور هر چند به طور موقت باشد مايه نابودى حيات در روى زمين است.

[١] نور الثقلين:١/٥٨١.