منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٤٣

در قلب عارف جز خدا و جز ولاء او هيچ ولايى وجود ندارد و به تعبير آن سالك:

در ضمير ما نمى گنجد به غير از دوست كس *** هر دو عالم را به دشمن ده كه ما را دوست بس

براى اين جهت است كه پيامبر گرامى صلَّى اللّه عليه و آله و سلَّم فرمود:

«مَنْ عَمِلَ عَمَلاً اَشْرَكَ فِيهِ غَيرِى فَهُوَ لَهُ كلُّه وأنَا أغنىَ الأَغنياءِ مِنَ الشِّرْكِ».[١]

«هر كسى كارى انجام دهد و در آن غير از من، ديگرى را شريك سازد، همه آن عمل براى اواست و من بى نيازترين بى نيازان از شريك هستم».

نفوذ ريا در قلوب به گونه اى ناخود آگاه است كه چه بسا خود انسان نيز متوجه آن نگردد و تصور كند كه عمل او پيراسته از ريا است.

در اين مورد، حديثى از پيامبر گرامى صلَّى اللّه عليه و آله و سلَّم نقل شده است كه از نفوذ عجيب ريا در قلوب نوع انسانها گزارش مى دهد آنجا كه فرموده است:

«الرياء أخفى من دبيب النملة السوداء على الصخرة الصماء فى الليلة الظلماء».[٢]

«نفوذ ريا در قلوب فرزندان آدم ناپيداتر از حركت مورچه بر سنگ صاف در شب تاريك است».

هيچ انسانى هر چه هم تيز گوش و تيز چشم باشد، نمى تواند صداى