در اين صورت خويشتن دارى از گناه، و ترك لذايذ نفسانى از طريق قواى ظاهرى، در درون آن گروه كه روح آنان مملو از عشق به خدا و معنويت نيست، خلأ عظيمى پديد مى آورد و نفس هوسباز، پيوسته به دنبال روزنه اى مى گردد كه از آن راه اين خلآ را پر كند، از اين جهت نفس به خاطر بريدگى از ظاهر، متوجه درون و دل مى گردد، و آنجا را نقطه فعاليت خود قرار مى دهد. چون لذت عبوديت و پيوستگى به كمال مطلق را نچشيده، تحسين و تمجيد مردم و ستايشگرى هاى آنان در كام او شيرين مى آيد، سپس كم كم با تلويح وتصريح، كارهاى خير و نيك گذشته را به رخ اين و آن مى كشد، و آن بخش از كارهاى نيك را انجام مى دهد كه سر و صدا آفرين و اعجاب و ستايشگرى مردم را برانگيزد و با اوج گيرى اين روح، كم كم از مرز معنويت دور شده و به حريم گناه نزديك مى گردد، انگيزه او در كار نيك به جاى «مرضات اللّه»و يا پاداشهاى اخروى، همان شهرت و ستايش مردم مى گردد و عمل صالح در نظر او، جز پل پيروزى براى كسب جاه و مقام، و تحصيل شهرت و موقعيت، حقيقت ديگرى پيدا نمى كند سپس كار به آنجا مى رسد كه فرايض الهى را از آن