«اگر باطل با حق آميخته نمى گشت، حق بر «حق خواهان» پوشيده نمى گرديد، و اگر حق در ميان باطل پنهان نمى بود، دشمنان هرگز نمى توانستند از آن بدگويى كنند، ولى بخشى از حق، و بخشى از باطل گرفته و به هم آميخته مى شود در اين لحظه شيطان بر دوستان خود، مسلط مى گردد».

ديگر ويژگى هاى حق و باطل

قرآن مجيد در ترسيم ويژگى هاى حق و باطل، مثلى را مطرح مى كند كه در باب خود بسيار بديع و بى نظير است و دقت در مضمون اين مثل ما را با بسيارى از ويژگى هاى حق و باطل آشنا مى سازد. اينك ما نخست متن آيه را با ترجمه آن در اين جا مى آوريم، آنگاه به رموز و اسرارى كه از اين تمثيل استفاده مى شود، تحت ارقام رياضى اشاره مى كنيم:

(أنْزلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَسالَتْ أودِيَةٌ بِقَدَرِها فَاحْتَمَلَ السَّيلُ زَبَداً رابِياً وَمِمّا يُوقِدُونَ عَلَيْهِ فِى النّارِ ابتغاءَحِلْيَة أَوْمَتاع زبدٌ مِثْلُهُ كَذلِكَ يَضْرِبُ اللّهُ الحَقَّ وَالْباطِلَ فَأَمّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفاءً وَأمّا ما يَنْفَعُ النّاسَ فَيَمْكُثُ فِى الأَرْضِ كَذلِكَ يَضْرِبُ اللّه الأَمْثالَ) (رعد/١٧).

«خداوند آبى از آسمان نازل نمود، و آب در دره ها و نهرها به اندازه وسعت و گنجايش آنها جارى گرديد (رودهاى كوچك به هم پيوست و سيلى را تشكيل داد) سيل كف هاى بالا رونده اى را با خود حمل نمود،(اين نه تنها سيل است كه

[١] نهج البلاغه، خطبه ٥٠.