المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٦٥ - تقسيم صفت
شاهد در « اثنين » است كه صفت براى الهين بوده و مؤكّد آن مىباشد.
قوله: هو و الوصف بمعنا: يعنى بمعنا واحد.
قوله: و لمّا كان احد التوابع: ضمير در « كان » به نعت راجع است.
قوله: لا يتقدّم اصلا: يعنى لا يتقدّم على موصوفه.
قوله: فتحرير رقبة: آيه (٩٢) از سوره نساء.
قوله: الحمد للّه ربّ العالمين: آيه (١) از سوره فاتحة الكتاب.
قوله: لا تتّخذوا الهين اثنين: آيه (٥١) از سوره نحل.
متن: «٥٠٨»
|
فليّعط فى التّعريف و التّنكير ما |
لما تلا كامرر بقوم كرما |
تجزيه و تركيب
فاء: عاطفه.
ليعط: امر غائب، مجهول، نائب فاعلش ضميرى است كه به نعت راجع است.
فى: حرف جارّ.
التعريف: مجرور به « فى » ، متعلّق به « فليعط ».
واو: عاطفه.
التنكير: معطوف به « التعريف ».
ما: موصوله، مفعول دوّم براى « فليعط ».
لام: حرف جارّ.
ما: موصوله، مجرور به لام، متعلّق به استقرّ، صله و عائد براى « ما ».
تلى: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، صله و عائد براى « ما ».
كاف: حرف جارّ، مجرورش « قولك » است كه حذف شده.
امر: فعل امر، حاضر، مفرد، مذكّر.
باء: حرف جارّ بمعناى الصاق.
قوم: مجرور بباء، متعلّق به امرر، موصوف.
كرما: صفت براى « قوم » ، الفش الحاقى است.
ترجمه
لازم است از نظر تعريف و تنكير آنچه به ما قبل نعت داده شده بآن نيز اعطاء