المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٦٠ - تتمه بحث در اسم تفضيل

قوله: و نظيره: ضمير مجرورى به « ما احد احسن به ابى آخر المثال» راجع است.

قوله: اجمعوا: يعنى ادباء و نحاة اجماع كرده‌اند.

قوله: اللّه اعلم حيث يجعل رسالته: آيه (١٢٤) از سوره انعام.

قوله: دلّ عليه اعلم: ضمير در « عليه » به فعل مقدّر راجع است.

قوله: او مفعول به على السعة: مقصود از « مفعول به على السعة» مفعول فيهى است كه به منزله مفعول‌به باشد.

قوله: و قواعد النحو تأباه: ضمير منصوبى در « تأباه » به جواب دوّم راجع مى‌باشد.

قوله: لنصّهم على انّ حيث الخ: ضمير در « نصّهم » به ادباء راجع است.

قوله: لا يتصرّف: يعنى ظرف متصرّف نيست كه هم مفعول‌فيه و هم غير آن واقع شود.

قوله: و انّه لا يتوسّع الخ: ضمير در « انّه » به معناى شأن مى‌باشد.

متن: «٥٠٦»

تجزيه و تركيب‌

يتبع: فعل مضارع، معلوم، مفرد، مذكّر، غائب.

فى: حرف جارّ.

الاعراب: مجرور به « فى ».

الاسماء: اسم، جمع مكسّر، مفعول، موصوف.

الاول: بضمّ همزه و فتح واو جمع « اوّل » ، صفت براى « الاسماء ».

نعت: فاعل براى « يتبع ».

واو: عاطفه.

عطف: معطوف به توكيد.

و بدل: عاطف و معطوف برتؤكيد.

ترجمه‌

نعت و توكيد و عطف و بدل در اعراب اسماء اوّل را متابعت مى‌كنند.