المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٢٣ - حكم نعم و بئس
قوله: اسميّتان محكيّتان: مقصود اينست كه جمله نعم الرجل يا بئس الرجل علم شدهاند براى مدح و ذم همانطورى كه جمله « تأبّط شرّا» محكيّه و علم است براى شخصى.
قوله: نعم المولى و نعم النصير: آيه (٤٠) از سوره انفال.
قوله: عقبى الكرما: كلمه « كرماء » بفتح كاف و سكون راء و الف ممدوده جمع كريم مىباشد.
قوله: بئس للظالمين بدلا: آيه (٥٠) از سوره كهف.
متن: «٤٨٨»
|
و جمع تمييز و فاعل ظهر |
فيه خلاف عنهم قد اشتهر |
تجزيه و تركيب
واو: استيناف.
جمع: اسم، مضاف، مبتداء.
تمييز: مضاف اليه.
واو: عاطفه.
فاعل: اسم فاعل، معطوف به « تمييز » ، موصوف.
ظهر: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، صفت براى « فاعل ».
فيه: جارّ و مجرور، متعلّق به « قد اشتهر».
خلاف: مبتداء.
عنهم: جارّ و مجرور، متعلّق به « خلاف ».
قد اشتهر: خبر براى « خلاف » و جمله « خلاف عنهم قد اشتهر فيه» خبر است براى « جمع تمييز و فاعل».
ترجمه
جمع نمودن بين تمييز و فاعلى كه اسم ظاهر است در آن مشهور شده است كه اختلاف مىباشد.
متن: «٤٨٩»
|
و ما مميّز و قيل فاعل |
فى نحو نعم ما يقول الفاضل |