المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٥٩٧ - تتمه كلام در نون تأكيد
صرف: اسم، مضاف، مفعول براى « منع ».
الّذى: اسم، موصول، مضاف اليه.
حواه: فعل و فاعل و مفعول، صله و عائد براى « الّذى ».
كيفما: اسم شرط.
وقع: فعل شرط و جواب آن به قرينه « منع صرف الّذى» محذوف مىباشد.
ترجمه
الف تأنيث بطور مطلق باعث غير منصرف شدن اسمى مىشود كه مشتمل برآنست.
متن: «٦٥١»
|
و زائدا فعلان فى وصف سلم |
من أن يرى بتاء تأنيث ختم |
تجزيه و تركيب
واو: عاطفه.
زائدا: اسم، تثنيه، مضاف، معطوف به « الف التأنيث».
فعلان: مضاف اليه براى « زائدا » ، متضايفان مبتدا مىباشند و خبر آنها يمنعان من الصرف است كه محذوف مىباشد.
فى: حرف جرّ.
وصف: مجرور به « فى » ، متعلّق باستقرّ، حال است از « زائدا » ، موصوف.
سلم: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، صفت براى « وصف ».
من: حرف جرّ.
ان: از حروف ناصبه، عامل، مبنى.
يرى: فعل مضارع، مجهول و ضمير مستتر در آن نائب فاعلش مىباشد، با ناصب در تأويل مصدر و مجرور است به « من » متعلّق به « سلم ».
باء: حرف جرّ.
تاء: مجرور به « باء » ، متعلّق به « ختم » ، مضاف.
تأنيث: مضاف اليه.
ختم: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول.
ترجمه
و الف و نون زائد در فعلان موجب غير منصرف شدن وضع بوده كه از ختم شدن