المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٥٨٣ - مبحث نون تأكيد خفيفه و ثقيله

متن: «٦٤٠»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

المضمر: مفعول است براى فعل مقدّر كه « احذفّنه » مفسّر آن است.

احذفنّه: فعل و فاعل و مفعول، فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر مؤكّد بنون تأكيد ثقيله.

الّا: از ادات استثناء.

الالف: مستثنا در كلام تام موجب لذا واجب النصب مى‌باشد.

واو: حرف عطف.

ان: حرف شرط.

يكن: فعل مضارع مجزوم، فعل شرط، از افعال ناقصه.

فى: حرف جرّ.

آخر: اسم فاعل، مجرور به « فى » ، متعلّق به « يكن » ، مضاف.

الفعل: مضاف اليه، مضاف و مضاف اليه، خبر براى « يكن ».

الف: اسم براى « يكن ».

ترجمه‌

بعد از آوردن نون تأكيد ضمير را حذف كن مگر آنكه الف باشد.

و اگر در آخر فعل الف باشد ...

متن: «٦٤١»

تجزيه و تركيب‌

فاء: رابط جواب.

اجعله: فعل و فاعل و مفعول، فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، جمله فعليّه، جواب شرطى است كه در بيت سابق واقع شده.

منه: جارّ و مجرور، متعلّق باستقرّ، حال از ضمير مفعولى در « فاجعله ».

رافعا: حال است از ضمير مجرورى در « منه ».