المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٥٨٢ - مبحث نون تأكيد خفيفه و ثقيله
المؤكّد: به صيغه اسم مفعول، مضاف اليه.
افتح: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر.
كاف: حرف جرّ و مجرورش « قولك » است كه محذوف مىباشد.
ابرزا: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، مؤكّد به نون تأكيد خفيفه.
ترجمه
و بعد از غير « امّا » يعنى ادات ديگر شرط تأكيد فعل با نون قليل و نادر مىباشد. و فعلى را كه با نون تأكيد نمودهاى آخرش را مفتوح ساز همچون: ابرزن.
متن: «٦٣٩»
|
و اشكله قبل مضمر لين بما |
جانس من تحرّك قد علما |
تجزيه و تركيب
واو: عاطفه.
اشكله: فعل و فاعل و مفعول و ضمير مفعولى به مؤكّد راجع است.
قبل: اسم، ظرف، متعلّق به « اشكله » ، مضاف.
مضمر: مضاف اليه، موصوف.
لين: صفت براى « مضمر ».
باء: حرف جرّ.
ما: موصوله، مجرور ببا، متعلّق به « اشكله ».
جانس: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب و ضمير فاعلى در آن به ماء موصول راجع است، صله و عائد براى « ما ».
من: حرف جرّ به معناى تبيين.
تحرّك: مجرور به « من » ، متعلّق باستقرّ، حال است از « ما » ، موصوف.
قد: به معناى تحقيق، غير عامل.
علما: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول و الفش اطلاقى است و جمله « قد علم» صفت است براى « تحرّك ».
ترجمه
هيئت و شكل حرفى كه قبل از ضميرى كه از حروف لين است واقع شده را به حركت همجنس آن درآور و اين حركت قبلا دانسته شد.