المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٥٤٧ - فصل مبحث ترخيم

فى ثمود: جارّ و مجرور، متعلّق به « قل ».

يا ثمو: حرف نداء و منادى، مفعول براى « قل ».

واو: عاطفه.

يا ثمى: حرف نداء و منادى، معطوف به « يا ثمو».

على الثانى: جارّ و مجرور، متعلّق به « قل ».

بيا: جارّ و مجرور و « باء » بمعناى « مع » است، متعلّق باستقرّ، حال.

ترجمه‌

پس در « ثمود » بنابر وجه اوّل بگو يا ثمو و بنابر وجه دوّم بگو يا ثمى (با ياء).

متن: «٦١٨»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

التزم: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر.

الاوّل: مفعول براى « التزم ».

فى: حرف جرّ.

كاف: اسم بمعناى « مثل » بدليل دخول حرف جرّ برآن، مضاف، مجرور به « فى » متعلّق به « التزم ».

مسلمة: مضاف اليه.

واو: عاطفه.

جوّز: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر.

الوجهين: مفعول براى « جوّز ».

فى: حرف جرّ.

كاف: اسمت بمعناى مثل، مضاف، مجرور به فى، متعلّق به « جوّز ».

مسلمة: مضاف اليه.

ترجمه‌

در مثل « مسلمة » وجه اوّل را ملتزم باش و در مثل « مسلمة » هردو وجه را جايز بدان.