المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٤١ - مبحث اعمال اسم فاعل
ترجمه
فعّال يا مفعال يا فعول در كثرت از فاعل بدل و عوض هستند.
متن: «٤٣٣»
|
فيستحقّ ما له من عمل |
و فى فعيل قلّ ذا و فعل |
تجزيه و تركيب
فاء: عاطفه.
يستحق: فعل مضارع معلوم و ضمير فاعلى به كلّ واحد من فعّال و مفعال و فعول راجع است.
ما: موصوله، مفعول براى « يستحقّ ».
له: جارّ و مجرور، متعلّق به استقرّ، صله و عائد براى « ما » و ضمير مجرورى به اسم فاعل راجع است.
من: جارّه، بيانيّه.
عمل: مجرور به « من » ، متعلّق به استقرّ.
واو: عاطفه.
فى فعيل: جارّ و مجرور، متعلّق به « قلّ ».
قلّ: فعل ماضى.
ذا: اسم اشاره، فاعل براى « قلّ ».
واو: عاطفه.
فعل: معطوف به « فعيل ».
ترجمه
الفاظ مذكور مستحقّ عملى هستند كه اسم فاعل استحقاق آنرا دارد و در وزن فعيل و فعل اينعمل قليل و كم مىباشد.
متن: «٤٣٤»
|
و ما سوى المفرد مثله جعل |
فى الحكم و الشّروط حيثما عمل |
تجزيه و تركيب
واو: بمعناى استيناف.
ما: موصوله، مبتداء.