المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٤٠ - مبحث اعمال اسم فاعل

تجزيه و تركيب‌

ان: حرف شرط.

يكن: فعل مضارع مجزوم، فعل شرط و ضمير مستتر در آن‌كه باسم فاعل راجع است اسمش مى‌باشد.

صلة ال: مضاف و مضاف اليه، خبر براى « يكن ».

فاء: جوابيّه.

فى المضى: جارّ و مجرور، متعلّق به « ارتضى ».

واو: عاطفه.

غيره: مضاف و مضاف اليه.

اعماله: مضاف و مضاف اليه، مبتداء.

قد: حرف تحقيق.

ارتضى: فعل ماضى مجهول، از باب افتعال خبر است براى « اعماله » و جمله اسميّه جواب است براى شرط محذوف.

ترجمه‌

و اگر اسم فاعل صله براى الف و لام باشد پس عمل كردنش در زمان ماضى و غير آن اختيار شده است.

متن: «٤٣٢»

تجزيه و تركيب‌

فعال: مبتداء.

او: عاطفه.

مفعال: معطوف به فعال.

او فعول: عاطفه و معطوف.

فى: حرف جارّ.

كثرة: مجرور به « فى » متعلّق به « بديل ».

عن فاعل: جارّ و مجرور، متعلّق به « بديل ».

بديل: خبر.