فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٢٣٩ - طهارت
چنان كه خاك استفاده شده در تيمّم بايد مباح و پاك باشد[٢٨]
چگونگى طهارت: طهارت با آب به دو گونه حاصل مىشود: وضو و غسل. وضو به چهار موضع از بدن محدود مىشود: سر و صورت و دست و پا؛ ليكن غسل همه بدن را دربر مىگيرد. طهارت با خاك تنها به گونه تيمّم حاصل مىشود كه به دو عضو بدن اختصاص مىيابد: صورت و دست.[٢٩]
ب. طهارت از خبث.
شرطيت طهارت: طهارت از خبث در موارد زير شرط است:
اعضاى وضو.[٣٠] آب وضو و غسل.[٣١] اعضاى تيمّم در صورت امكان.[٣٢] خاك و مانند آن كه تيمّم با آن صورت مىگيرد.[٣٣] محل سجده.[٣٤] لباس و بدن نمازگزار[٣٥] و طواف كننده.[٣٦]مُطَهِّرات: مطهّرات كه طهارت به وسيله آنها حاصل مىشود عبارتاند از آب، خورشيد، آتش، استحاله، انقلاب، انتقال، زمين، بخار شدن دوسوم آب انگور جوشيده، اسلام و استبراى حيوان نجاست خوار.[٣٧]
برخى فقها اشيايى ديگر ـ تا بيست مورد ـ را از مطهرات شمردهاند، مانند غيبت مسلمان(غيبت)، زوال عين نجاست از باطن(باطن) و از بدن حيوان، سنگ استنجا(استنجاء)، خارج شدن خون به مقدار متعارف از حيوان ذبح(ذبح) يا نحر( نحر) شده، شهادت نسبت به بدن شهيد(شهيد) و كشيدن آب به مقدار معيّن از چاهى كه به ملاقات نجاست نجس شده است( آب چاه)، بنابر قول به نجس شدن چاه با ملاقات نجاست[٣٨] (مطهّرات).
تطهير: احكام تطهير يا به لحاظ تطهير كننده است يا به لحاظ محل تطهير و يا به لحاظ كيفيت آن.
تطهير كننده: در طهارت از حدث ـ چنان كه گذشت ـ قصد قربت شرط حصول آن است؛ ليكن در طهارت از خبث، قصد از اساس شرط نيست،