فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥١٦ - عهد
ملاك در حرمت زكات فطره غير سيد بر سيد آن است كه زكات دهنده (معيل) غير سيد باشد؛ از اين رو، كسى كه عيالش سيد است، اما خود او هاشمى نيست، نمىتواند زكات فطره آنان را به هاشمى بدهد و در صورت عكس، جايز است.[٦]
خمس: خمس درآمد حاصل از كسب و تجارت، پس از كسر هزينههاى سالانه خود و عيالش در حدّ شأنشان، پرداخت مىشود[٧]( مئونه).
حج: در تحقق استطاعت ( استطاعت) علاوه بر مخارج حج، داشتن مخارج عيال (خانواده) تا زمان بازگشت از حج لازم است.[٨]
آيا علاوه بر آن، حج گزار بايد توانايى اداره زندگى خود و خانوادهاش را پس از بازگشت از حج داشته باشد؛ به گونهاى كه به سبب هزينه كردن مال خود در حج، پس از مراجعت، بيم ابتلا به تنگدستى نداشته باشد يا نه؟ مسئله اختلافى است. بيشتر فقها آن را شرط مىدانند[٩]( رجوع به كفايت).
بردن يا فرستادن عيال به حج، هرچند با صرفه جويى در هزينههاى زندگى يا قرض كردن، مستحب است[١٠]( احجاج).
مستحب است سر پرست خانواده هنگام سفر دو ركعت نماز بخواند و براى عيال خود دعا كند و آنان را به خدا بسپارد.[١١]
جهاد: بر فقير (ناتوان از تأمين مخارج خود و عيالش) جهاد واجب نيست.[١٢]
دين: به تصريح برخى، مستحب است بدهكار براى اداى دين، بر خود و خانوادهاش ـ در صورت رضايت آنان ـ در زندگى و معيشت سخت بگيرد.[١٣]
نكاح: توسعه بر خانواده در مسكن و نيز هزينههاى جارى زندگى؛ بويژه در شب و روز جمعه و اعياد، همچون عيد فطر و قربان، مستحب است؛[١٤] چنان كه كار كردن به منظور توسعه بر خانواده استحباب دارد.[١٥]
خوردن گوشت عقيقه( عقيقه) بر پدر و مادر و اعضاى خانواده، حتى قابله در صورتى كه جزء عيال محسوب گردد، مكروه است.[١٦]