فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٦٧ - صَبِر
در مقابل، برخى ايجاب و قبول لفظى را شرط ندانستهاند[١٣] بلكه برخى، عدم اعتبار ايجاب و قبول لفظى را امرى قطعى دانسته و گفتهاند: ممكن است مقصود فقها از نياز صدقه به ايجاب و قبول، اعم از ايجاب و قبول لفظى و فعلى باشد[١٤]
[٢] صدقه دهنده [مُتَصَدِّق]: در صدقه دهنده عقل، بلوغ، ممنوع نبودن از تصرف بر اثر سفاهت يا ورشكستگى، اختيار و قصد شرط است[١٥]
آيا صدقه دادن نابالغ مميز ده ساله صحيح است يا نه؟ مسئله اختلافى است. قول نخست به مشهور نسبت داده شده است[١٦]
آيا رشد( رشد) در صدقه دهنده شرط است يا نه؟ اختلاف مىباشد. قول دوم منسوب به مشهور است[١٧]
[٣] صدقه گيرنده [مُتَصَدَّقٌ عليه]: فقر و ايمان (شيعه دوازده امامى بودن)، حتى اسلام در صدقه گيرنده شرط نيست؛ از اين رو، صدقه دادن به غنى، مخالف و كافر ذمى جايز است؛ ليكن به كافر حربى و نيز ناصبى حرام است[١٨]
در صدقه دادن، افضل رعايت تقدم افراد به ترتيب ذيل است: عالمان، صالحان، سادات، همسايگان، دوستان، شيعيان، مخالفان و ذميان[١٩]
مستحب است در صدقه دادن خويشان را بر ديگران مقدم بدارد[٢٠]
به قول مشهور، صدقه مستحب بر بنى هاشم (سادات) حلال است. بر حليّت ادعاى اجماع شده است[٢١]
[٤] مال صدقه داده شده [ مُتَصَدَّقٌ به]: از شرايط صحّت صدقه امكان تحويل متصدّق به، به صدقه گيرنده است. بنابر اين، مالى كه اقباض آن صحيح نيست، صدقه دادن آن نيز صحيح نخواهد بود، مانند برده فرارى، پرنده آسمان و ماهى دريا[٢٢]
صدقه دادن مال مشاع صحيح است[٢٣]
شرايط: صحّت صدقه منوط به دو شرط است:
[١]نيّت: چنان كه در تعريف صدقه گذشت، صدقه عبارت است از دادن مال قربة الى اللّه. بنابر اين، صدقه بدون قصد قربت تحقق نمىيابد[٢٤]( نيّت).
[٢] قبض: شرط صحّت صدقه، دادن آن به صدقه گيرنده با اذن مالك است.