فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٦٤٨ - فاطمى
سپيدهاى است باريك و كشيده و اندكى پيش از فجر صادق در بالاى افق شرقى بسان ستونى به سوى آسمان كشيده مىشود و هر لحظه رو به نقصان مىرود تا محو گردد. از عنوان ياد شده در بابهاى طهارت، صلات، صوم، حج، تجارت و نكاح سخن گفتهاند.
بنابر قول مشهور، از نظر شرعى با دميدن فجر صادق، شب پايان مىيابد و روز آغاز مىگردد؛[١] چنان كه طلوع فجر صادق، پايان وقت نماز شب[٢]آغاز وقت نماز صبح[٣] و امساك از مفطرات در روزه است.[٤] همچنين وقت غسل جمعه ( غسل جمعه) از طلوع فجر روز جمعه است. در صورت وجوب تعيينى نماز جمعه( نماز جمعه) سفر كردن پس از طلوع فجر مكروه و پس از زوال خورشيد حرام است.[٥] وقت نافله صبح پس از اتمام نماز شب است؛ ليكن تأخير آن تا فجر اوّل [= كاذب] مستحب است.[٦]
بنابر قول مشهور، بقابر جنابت تا طلوع فجر از روى عمد، در ماه رمضان، حرام و موجب بطلان روزه و وجوب قضا و كفّاره است[٧]( بقابر جنابت).
وقوف اختيارى مشعر الحرام براى حج گزار، بين طلوع فجر تا طلوع آفتاب است[٨]( وقوف).
خوابيدن[٩]آميزش كردن[١٠]و اشتغال به كسب و كار[١١] پس از طلوع فجر تا طلوع آفتاب مكروه است( بين الطلوعين).
[١]بحار الانوار ٨٣/ ٧٤ ـ ٧٥ ؛ الحدائق الناضرة ٦/ ٥٤ ـ ٥٥ ؛ جواهر الكلام ٧/ ٢١٩ ـ ٢٢٠
[٢] جواهر الكلام ٧/ ٢١٠ ـ ٢١١
[٣] ٩٦
[٤] ١٦/ ٣٨٤ [٥]٥/ ٧
[٦] البيان/ ١٠٩
[٧] جواهر الكلام ١٦/ ٢٣٦
[٨] الروضة البهية ٢/ ٢٧٥ ـ ٢٧٧ ؛ جواهر الكلام ١٩ / ٨٥
[٩] وسائل الشيعة ٦ / ٤٩٦
[١٠] جواهر الكلام ٢٩/ ٥٦
[١١] ٢٢/ ٤٥٦ .
فجر اول فجر
فجر ثانى فجر
فجر؛ سوره
فجر؛ سوره: هشتاد و نهمين سوره قرآن كريم.
از آن به مناسبت در باب صلات نام بردهاند.