فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ١٨٠ - طبرستان
رجال برقى به عنوان قديمىترين كتاب رجالى موجود، نگاشته احمدبن محمدبن خالد برقى (م ٢٧٤ يا ٢٨٠ ه . ق) راويان احاديث را طبقه بندى كرده و ابتدا اصحاب رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سپس اصحاب امير مؤمنان عليهالسّلام و ساير امامان تا امام حسن عسكرى عليهم السّلام را به ترتيب ذكر كرده است.
پس از برقى، شيخ طوسى (م ٤٦٠ ه . ق) در كتاب رجالى خويش به نام «رجال الشيخ» يا «الابواب» راويان را بر همين اساس طبقه بندى كرده است.[٦]
برخى، طبقه بندى را از دوران خود شروع كرده، مشايخ خود را طبقه اول و مشايخ مشايخ را طبقه دوم تا اصحاب پيامبر صلّى اللّه عليه و آله ٣١ طبقه ذكر كردهاند. چنان كه «طرائف المقال فى معرفة طبقات الرجال» نگاشته سيد على اصغر بروجردى (م ١٣١٣ ه . ق) اين گونه طبقه بندى كرده است.
محمدجعفر بن محمدطاهرخراسانى (م ١١٧٥) راويان را در هفت طبقه ذكر كرده است. وى طبقه اول را اصحاب امام سجاد، امام باقر و امام صادق عليهم السّلام قرار داده و طبقه هفتم را اصحاب امام حسن عسكرى عليه السّلام و راويانى كه معاصر آنان بودهاند، هرچند از آن حضرت روايت نكردهاند، ذكر كرده است. او امثال شيخ كلينى، على بن حسين بن بابويه و محمد بن حسن بن وليد، مشايخ صدوق، مفيد و شيخ طوسى را نيز به اين طبقه ملحق كرده است.[٧]
[١]جواهر الكلام ٣٩/ ٧ ـ ١١
[٢] مناسك حج (مراجع، چاپ ٨٦)/ ٣٠٩ م ٦٦٨
[٣] ٣٨٩ ـ ٣٩٠ م ٨٤٨ و ٨٤٩ ؛ مهذب الاحكام ١٤/ ١٣٠ ؛ كتاب الحج (شاهرودى) ٥/ ٢٠ ؛ تفصيل الشريعة (الحج) ٥/ ٢٤
[٤] مناسك حج (مراجع، چاپ ٨٦) ٤٧٢ م ٩٩٥
[٥] مجمع المسائل ١/ ٤٩٨
[٦] كليات فى علم الرجال/ ٦٨ ـ ٧١
[٧] اكليل المنهج/ ٤٠ ـ ٤١ .
طبل
طبل: ساز كوبهاى به شكل استوانه.
بنابر آنچه از كلمات برخى فقها و لغويان استفاده مىشود، طبل گونههاى مختلفى دارد. نوعى از آن با انگشتان دست نواخته مىشود كه در فارسى به آن تنبك گويند و كاربرد آن مجالس لهو و لعب است.