فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٥٠ - عِدّه
[٨] عدّه كنيز: عدّه كنيز پس از طلاق به قول مشهور دو طهر است. برخى، عدّه او را دو حيض دانستهاند و اگر عادت ماهانه ندارد و در سن زنانى است كه عادت ماهانه دارند، عدّهاش يك ماه و نيم ([٤٥] روز) است.[٣٧]
در اينكه عدّه كنيزى كه شوهرش مرده دو ماه و پنج روز است يا چهار ماه و ده روز و يا در امّ ولد( امّ ولد) چهار ماه و ده روز و در غير او دو ماه و پنج روز است، اختلاف مىباشد.[٣٨] قول نخست مشهور است.[٣٩] در صورت حامله بودن كنيز، بيشترين مدت از دو ماه و پنج روز يا چهار ماه و ده روز ـ بنابر اختلاف ـ و وضع حمل، عدّه وى خواهد بود.[٤٠]
آيا بر كنيزى كه مولايش مرده است عدّه وفات واجب است يا نه؟ مشهور قول نخست است. بنابر قول نخست، آيا وجوب عدّه به امّ ولد اختصاص دارد يا شامل غير او نيز مىشود؟ اختلاف است. بنابر قول به وجوبِ عدّه، عدّه وى چهار ماه و ده روز مىباشد.[٤١]
بر مالكى كه با كنيز خود آميزش كرده و قصد فروش او را دارد، واجب است پيش از فروختن كنيز او را استبرا ( استبراء) كند؛ چنان كه بر خريدار نيز در صورت عدم آگاهى از وضع كنيز، استبراى او قبل از آميزش واجب است.
استبراى رحم با ديدن يك حيض محقق مىشود و در صورتى كه كنيز خون نمىبيند و در سن زنانى است كه خون مىبينند، عدّه او ٤٥ روز است.[٤٢]
احكام عدّه
ازدواج در عدّه: ازدواج با زنى كه در عدّه به سر مىبرد، حرام و باطل است؛ دائم باشد يا موقت؛ عدّه طلاق باشد يا وفات و يا ديگر اقسام عدّه. در حكم ياد شده تفاوتى ميان علم دو طرف به حكم (حرمت ازدواج در حال عدّه) يا موضوع (در عدّه بودن) و جهل آنان نيست.[٤٣]
ازدواج در عدّه درصورت علم به حكم و موضوع، موجب حرمت ابدى زن بر آن مرد نيز مىشود؛ خواه آميزش صورت گرفته باشد يا نه. همچنين با جهل هر دو يا يكى از آنان به حكم يا موضوع در صورت آميزش؛