فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٥٥ - عِدّه
حدود: آيا هنگام اجراى حدّ زنا حضور گروهى از مردم براى مشاهده كيفر بزهكاران واجب است يا مستحب؟ مسئله اختلافى است.[٥]
[١]جواهر الكلام ٤ / ٢١
[٢] ٨ / ٣٤٨ ـ ٣٤٩
[٣] ٩/ ٤١٩ ؛ كشف الغطاء ٣/ ٤٦٢
[٤] رياض المسائل ١١/ ٣٠١
[٥] التنقيح الرائع ٤/ ٣٤٤ ؛ رياض المسائل ١٣/ ٤٨٣ .
عذار
عِذار: موهاى روييده بر استخوان بر آمده نزديك گوش/ ختنه.
عذار به معناى نخست عبارت است از موهايى كه كنار صورت بر استخوان برآمده نزديك گوش مىرويند. بالاى آن به گيجگاه[= صدغ] و پايين آن به عارضان( عارضان) متصل مىشود.[١] از آن در باب طهارت سخن گفتهاند.
در وضو شستن صورت واجب است. محدوده صورت از طول بين رستنگاه مو تا آخر چانه و از عرض بين انگشت شصت و ميانى است.[٢]
بدون شك، آن مقدار از عرض كه خارج از گستره دو انگشت قرار مىگيرد از قلمرو صورت بيرون است و شستن آن واجب نيست. در عذار اختلاف شده كه آيا داخل در محدوده صورت است تا شستن آن واجب باشد يا داخل نيست؟ بسيارى آن را داخل ندانستهاند؛[٣] بلكه اين قول به مشهور نسبت داده شده است؛[٤] ليكن برخى آن را داخل دانستهاند.[٥] برخى نيز بين دو ديدگاه جمع كرده و گفتهاند: در حقيقت اختلافى وجود ندارد؛ زيرا مراد قائلان به دخول عذار در قلمرو صورت، بعض عذار است كه ميان دو انگشت قرار مىگيرد و مراد قائلان به خروج آن، بعض ديگر عذار است كه بين انگشتان قرار نمىگيرد.[٦]
واژه عذار به معناى دوم در حديثى از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله به كار رفته است. مفاد اين حديث، حصر سنّت وليمه( وليمه) در پنج چيز از جمله عذار است كه به ختنه تفسير شده است[٧](ختنه).
[١]الحدائق الناضرة ٢/ ٢٢٩ ؛ جواهر الكلام ٢/ ١٣٩
[٢] الحدائق الناضرة ٢/ ٢٢٦
[٣] تذكرة الفقهاء ١/ ١٥٣ ؛ الدروس الشرعية ١/ ٩١ ؛ التنقيح الرائع ١/ ٧٨ ؛ كشف الالتباس/ ١٥٠ ؛ مدارك الاحكام ١/ ١٩٨