فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٢٣٣ - طوطى
چنان كه مستحب است عرض آن به اندازهاى باشد كه يك طرف آن روى طرف ديگر قرار گيرد[٦] برخى مقدار ياد شده در طول و عرض را واجب دانستهاند[٧]
از آداب خاك سپارى ميّت زن، داخل كردن جنازه در قبر از عرض و ميّت مرد از طول، از طرف سر است.[٨]
قصاص: به قول مشهور، در قصاص جراحت( جراحت) رعايت برابرى جراحت از جهت طول و عرض آن لازم است؛ ليكن از جهت عمق لازم نيست.[٨] برخى همسانى از جهت عمق را نيز لازم دانستهاند.[٩]
[١]جواهر الكلام ١/ ١٧٢ ـ ١٧٣
[٢] ٢ / ١٣٨
[٣] العروة الوثقى ١/ ٣٦٤ ـ ٣٦٥
[٤] الحدائق الناضرة ٢ / ٢٩١ ـ ٢٩٤ ؛ جواهر الكلام ٢ / ٢٠٨ ـ ٢١٤ [٥]الحدائق الناضرة ٥/ ٥٥٩ ـ ٥٦٠
[٦] الروضة البهية ١/ ٤١٥ ؛ جواهر الكلام ٤/ ١٦٧
[٧] رياض المسائل ٢/ ١٧٠ ؛ العروة الوثقى ٢/ ٦٣
[٨] جواهر الكلام ٤/ ٢٨٣ ؛ العروة الوثقى ٢/ ١١٩
[٩] مسالك الافهام ١٥/ ٢٧٢
[٩] مهذب الاحكام ٢٩/ ١٠ .
طول و عرض بلد
طول و عرض بلد: مقدار فاصله هر شهر با مبدأ طول و مقدار فاصله آن از خط استوا.
عنوان طول و عرض بلد يا طول و عرض جغرافيايى از اصطلاحات علم هيئت [= دانش اخترشناسى] و از مباحث مهم و كاربردى اين علم به شمار مىرود. دانشمندان اين علم، براى شناخت جهات شمالى يا جنوبى و نيز شرقى يا غربى شهرها دو امتداد قرار دادهاند: يكى امتداد بين شمال و جنوب و ديگرى بين مشرق و مغرب. اولى را امتداد عرضى و دومى را امتداد طولى ناميدهاند.
دانشمندان علم هيئت در مبدأ و آغاز عرض جغرافيايى بلاد اختلاف ندارند و همه آنان بر اينكه مبدأ آن دايره معدّل النهار [= خط استوايى] است اتفاق نظر دارند.
عرض جغرافيايى هر شهرى مقدار فاصله آن شهر از خط استوا بر حسب درجه است. بنابر اين، مبدأ عرض جغرافيايى، خط استوا مىباشد و آن را اگر در شمال خط استوا باشد، عرض شمالى يا مثبت و اگر در جنوب آن باشد، عرض جنوبى يا منفى گويند.