فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤٩٦ - عمودان
اين حكم درباره كسى است كه بترسد (از جهت غريزه جنسى) به رنج و مشقت افتد». مراد از عنت، بيم وقوع در گناه بر اثر ترك ازدواج است. عنوان ياد شده در باب نكاح به كار رفته است.
بر اساس مفاد آيه ياد شده، ازدواج مرد آزاد با كنيز با دو شرط جايز است: يكى عدم توانايى ازدواج با زن آزاد از جهت پرداخت مهر و نفقه، و ديگرى بيم وقوع در «عنت»؛ يعنى ترس وقوع در گناه به سبب ترك ازدواج.
آيا ازدواج با كنيز با فقد يكى از دو شرط ياد شده، حرام است يا جايز، ليكن مكروه؟ مسئله محل اختلاف است. مشهور ميان قدما عدم جواز و ميان متأخران كراهت آن است.[٢]
[١]نساء/ ٢٥
[٢] جواهر الكلام ٢٩ / ٣٩٣ و ٤٠٤ ـ ٤٠٦ .
عنزه
عَنَزه: چوبى عصاگونه با ته فلزى، كوتاهتر از نيزه و بلندتر از عصاى معمولى.[١]
از آن به مناسبت در باب صلات سخن گفتهاند.
نماز گزاردن در برخى مكانها بدون قرار دادن حايلى در پيش رو، مكروه است، مانند محل عبور و مرور و ميان قبرها. با گذاشتن حايل، از قبيل عنزه پيش روى نماز گزار كراهت برطرف مىشود[٢]( ستره).
هنگام ايراد خطبه نماز عيد يا جمعه مستحب است امام در حال ايستاده بر چيزى همچون عنزه تكيه كند.[٣]
( عصا)
[١]لسان العرب و مجمع البحرين، واژه «عنز»
[٢] منتهى المطلب ٤/ ٣٣١ ـ ٣٣٢ ؛ جامع المقاصد ٢/ ١٣٥
[٣] كتاب السرائر ١/ ٢٩٤ ؛ وسائل الشيعة ٧/ ٤٤٠ .
عن ظهر غنى
عَن ظَهر غِنى: از روى بى نيازى.
در روايتى از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله آمده است: «أَفضَلُ الصَدَقةِ صَدَقةٌ عَن ظَهرِ غِنىً؛ برترين صدقه، صدقهاى است كه از روى بى نيازى باشد»[١] يعنى خود وخانوادهاش به آنچه صدقه مىدهد نيازمند نباشد. از اين رو، مستحب مؤكد است كه مرد بر خانواده خويش توسعه دهد