فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٢٦٢ - ظرف
ارث: از موانع ارث بردن، كشتن كسى است كه انسان از او ارث مىبرد، به شرط آنكه كشتن وى از روى ظلم باشد.[٢١]
قصاص: كشتن مؤمن از روى عمد و ظلم، موجب ثبوت حق قصاص براى اولياى دم مىشود.[٢٢]
[١]بقره/ ٢٢٩
[٢] ١٤٥
[٣] ٢٥٨ ؛ آل عمران/ ٥٧ و ٨٦ ؛ اعراف/ ٤٤ ، هود/ ١٨ ؛ اسراء/ ٨٢
[٤] بقره/٢٥٤
[٥] آل عمران/٩٤
[٦] انعام/ ٢١
[٧] حجرات/ ١١
[٨] ممتحنه/ ٩
[٩] لقمان/ ١٣
[١٠] الكافى (كلينى) ٢/ ٣٣٠ ـ ٣٣١
[١١] هود/ ١١٣
[١٢] هداية الامة ٥/ ٥٥٦
[١٣] جواهر الكلام ١/ ٢٢
[١٤] ٢١/ ٣٠٩ ؛ مجمع الفائدة ٩/ ١١٣ ١٥ و ١٦. جواهر الكلام ٢٢/ ٥١ ؛ تحرير الوسيلة ١/ ٤٩٧
[١٧] تحرير الوسيلة ١/ ٤٧٧
[١٨] جواهرالكلام ٢٢/ ٦٦
[١٩] ٣٥/ ٣٤٢ ـ ٣٤٥
[٢٠] ٣٣/ ١٧٨
[٢١] ٣٩/ ٣٦
[٢٢] ٤٢/ ١١ ـ ١٢ .
ظلمت تاريكى
ظلمه
ظَلَمه: ستمگران.
ظلمه جمع «ظالم» در لغت به معناى ستمگران است( ظلم)؛ ليكن در كلمات فقها بر حاكمان ستمگر اطلاق شده است كه احكام ويژهاى دارد(سلطان جائر).
ظن
ظنّ: حالتى نفسانى فراتر از شك و فروتر از يقين.
ظن عبارت است از حالتى نفسانى براى انسان همچون علم و شك. با اين تفاوت كه مرتبه آن از شك ـ كه ترديد با تساوى دو طرف احتمال است ـ بالاتر و از علم ـ كه يقين به چيزى است ـ پايينتر است. به عبارت ديگر، هنگام پيدايى ترديد، چنانچه به نظر فرد يك طرف ترديد قوىتر و از طرف ديگر به واقع نزديكتر باشد، در اصطلاح، طرف راجح را ظن گويند.[١] گاهى نيز به طور مجاز بر سبب ظن؛ يعنى اماره ( اماره) اطلاق ظن مىشود، مانند آنكه به خبر واحد(خبر واحد) كه موجب ظن است، ظن معتبر گويند.[٢] از حجيت ظن در اصول فقه به تفصيل بحث شده است. در فقه نيز در برخى ابواب از قبيل صلات و صوم از احكام مرتبط با آن سخن گفتهاند، مانند عمل به ظن هنگام ترديد در شمار ركعتهاى نماز و يا تشخيص جهت قبله. بنابر اين، بحث درباره اين عنوان را از دو حيث اصولى و فقهى پى مىگيريم.