فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٧١٨ - فُقّاع
روزانه است ـ و طهارت ـ كه شرط عبادت است ـ بر ديگر مباحث مقدم داشته شده است.
ترتيب مباحث فقهى، بر اساس «شرائع الاسلام» كه مبناى عمل بسيارى از متأخران قرار گرفته، بدين شرح است:
الف. عبادات: طهارت، صلات، زكات، خمس، صوم، اعتكاف، حج، عمره، جهاد، امر به معروف و نهى از منكر.
ب. عقود: تجارت، رهن، مفلس، حجر، ضمان، صلح، شركت، مضاربه، مزارعه، مساقات، وديعه، عاريه، اجاره، وكالت، وقف، صدقات، سكنى و تحبيس، هبه، سبق و رمايه، وصيت و نكاح.
ج. ايقاعات: طلاق، خلع و مبارات، ظهار، ايلاء، لعان، عتق، تدبير و مكاتبه و استيلاد، اقرار، جعاله، ايمان و نذر.
د. احكام: صيد و ذباحه، اطعمه و اشربه، غصب، شفعه، احياء موات، لقطه، فرائض، قضاء، شهادات، حدود و تعزيرات، قصاص و ديات.[١٤]
شيوه ارائه مباحث: متون فقه شيعه از آغاز تا كنون به لحاظ نوع مباحث فقهى و خواست و نياز مخاطبان در قالبهاى مختلف و رويكردهاى متفاوت، از جمله شيوههاى زير عرضه شده است.
متونى كه در آنها غالبا نصوص روايات فقهى با حذف سند آمده است، مانند «المقنع» و «الهداية» شيخ صدوق و «النهاية» شيخ طوسى. متونى كه با رويكرد فقه مقارن نگاشته شده و در آنها به ديدگاههاى فقهى شيعه و مذاهب فقهى اهل سنّت در مسائل اختلافى اشاره شده است، مانند «الخلاف» شيخ طوسى و «تذكرة الفقهاء» علامه حلّى. متونى كه در بردارنده اختلاف نظر فقيهان شيعه در مسائل مختلف، همراه ادله آن است، مانند «مختلف الشيعة» علامه حلّى. «مفتاح الكرامة» سيد جواد عاملى را نيز به دليل جامعيت در نقل اقوال فقها مىتوان در زمره اين متون به شمار آورد. متونى كه دربردارنده ديدگاههاى اختصاصى فقهاى شيعه در برابر عامه در مسائل مختلف فقهى است، مانند «الانتصار» سيد مرتضى. متون فتوايى و غير استدلالى كه احكام و مسائل فقهى بدون استدلال و بيان مستند فقهى در آنها آمده است، مانند