فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣١٧ - عباس بن على
بوسيدن عتبه مشاهد مشرّفه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و امامان معصوم عليهم السلام جايز، بلكه مستحب است[١] (مشاهد مشرّفه).
نشستن بر عتبه در مكروه است و بر اساس مفاد روايتى موجب حزن و اندوه مىگردد.[٢]
عتبه جزء اندرون خانه به شمار نمىرود. بنابر اين، كسى كه سوگند خورده داخل خانه نشود، با گام نهادن بر عتبه سوگند خود را نشكسته است.[٣]
[١]مستند الشيعة ٣/ ٢٨١ ؛ العروة الوثقى ٢/ ٥٨٧
[٢] وسائل الشيعة ٥/ ١٠٨
[٣] جواهر الكلام ٣٥/ ٣٠٥ ؛ تحرير الاحكام ٤/ ٣٠٨.
عترت اهل بيت
عتق
عتق: آزاد كردن برده.
عتق در لغت به معناى حُرّيت و آزادى آمده و در اصطلاح عبارت است از آزاد كردن برده از قيد بردگى.[١] برخى آن را نسبت به مطلق عتق ـ قهرى باشد يا مباشرى و يا عوض كفّاره ـ به خالص شدن تمامى يا بعض برده از بردگى و نسبت به عتق مباشرى به خالص كردن تمامى يا بعض برده از بردگى با لفظ مخصوص و منجّز (بدون تعليق و مشروط كردن آن به چيزى) تعريف كردهاند.[٢] برخى ـ بنابر آنچه از آنان نقل شده ـ قصد قربت را نيز به تعريف عتق مباشرى افزودهاند.[٣] اين مقاله به احكام عتق مباشرى (آزاد كردن برده از بردگى) مىپردازد نه مطلق عتق به معناى آزادى (آزادى).
به آزاد كننده برده «مُعتِق» و به برده آزاد شده «مُعتَق» گويند. عتق عنوان بابى مستقل در فقه است كه از احكام آن به تفصيل در اين باب و به مناسبت در بابهاى زكات، كفّارات و ارث سخن گفتهاند.
حكم تكليفى: آزاد كردن برده مؤمن، بويژه در شب و روز عرفه( روز عرفه) و دهه آخر ماه رمضان، فضيلت و ثواب بسيار دارد و مستحب مؤكد است.[٤] از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله نقل شده است: «هركس برده مؤمنى را آزاد كند، در ازاى آزادى هر عضوى از برده، همان عضو از او از آتش جهنم آزاد مىشود».[٥]