فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤٢٧ - عقد جايز
[١]جواهر الكلام ٥/ ٢٩٤ ـ ٢٩٦
[٢] النهاية/ ٦ ؛ المهذب ١/ ٢٦ ؛ الوسيلة/ ٧٨
[٣] كشف الالتباس/ ٨٧ ؛ جواهر الكلام ١/ ٢٥٦ ـ ٢٥٧
[٤] جواهر الكلام ١/ ٣٨٦
[٥] ارشاد الاذهان ١/ ٢٣٨ ؛ مستند الشيعة ١/ ١١٥
[٦] الالفية و النفلية/ ١٢٦
[٧] المبسوط ١/ ٣٣٩
[٨] كشف الغطاء ٢/ ٣٦٠ ؛ وسائل الشيعة ٢٤/ ١٠٦
[٩] كتاب السرائر ٢/ ٢١٥ ؛ تحرير الاحكام ٢/ ٢٥٨ و٢٦٢ ؛ جامع المقاصد ٤/ ١٥ ؛ جواهر الكلام ٢٢/ ٤٠
[١٠] جواهر الكلام ٣٦/ ٢٩٦
[١١] الحدائق الناضرة ١٤/ ٤١ و ٢٣/ ٣٩ .
عقص
عَقْص: بافتن و تابيدن موهاى سر.
لغويان عقص را بر گردآوردن موها در ميانه سر و بستن آنها؛ گردآوردن موها در وسط سر و بافتن و تابيدن آنها؛ تابيدن موها و داخل كردن انتهاى آنها در بن مو و گرفتن بخشى از موها و تابيدن و بستن آنها و سپس رها كردن در پشت سر معنا كردهاند. برخى آن را به بافتن موها و قرار دادن آنها همانند تودهاى در جلوى سر بر روى پيشانى تعريف كردهاند.[١] به موهايى كه به گونه فوق بافته و بسته شدهاند «معقوص» گويند. از آن به مناسبت در باب صلات و حج سخن گفتهاند.
صلات: به قول مشهور، نماز گزاردن با موهاى معقوص براى مرد كراهت دارد.[٢] برخى قدما آن را جايز ندانسته و چنين عملى را موجب بطلان نماز دانستهاند.[٣]
حج: از اعمال واجب بر حاجى در منى تراشيدن موهاى سر( تراشيدن) و يا كوتاه كردن آن(تقصير) به صورت تخييرى است؛ ليكن به قول گروهى از فقها بر حاجىاى كه موهاى خود را بافته و يا جمع كرده و گره زده، تراشيدن متعين و واجب است و تقصير كفايت نمىكند.[٤]
[١]جامع المقاصد ٢/ ٣٥٣ ؛ روض الجنان ٢/ ٨٩٩ ؛ كشف اللثام ٤/ ١٨٢ ؛ جواهر الكلام ١١/ ٨٣ ـ ٨٤
[٢] ذخيرة المعاد/ ٣٦٣ ؛ جواهر الكلام ١١/ ٨٣
[٣] الخلاف ١ / ٥١٠ ؛ المبسوط ١/ ١١٩ ؛ مختلف الشيعة ٢/ ١٩٢ ـ ١٩٣
[٤] مستند الشيعة ١٢/ ٣٧٣ ـ ٣٧٤ ؛ جواهر الكلام ١٩/ ٢٣٤ .
عقعق
عَقعَق: نوعى كلاغ به رنگ سياه و سفيد و داراى دمى بلندتر از سايركلاغها[١](كلاغ).
[١]تحريرالوسيلة ٢/ ١٥٧ .